Niebieska karta to procedura, która ma pomóc osobom doznającym przemocy w rodzinie zatrzymać przemoc. Polega na działaniu współpracujących ze sobą jednostek (np. policji, opieki społecznej, szkoły itd.), które udzielają wsparcia w sytuacji przemocy. Założenie Niebieskiej Karty nie jest zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa, czyli nie wszczyna postępowania karnego, ale jeśli ofiara zdecyduje się kiedyś złożyć takie zawiadomienie, może stanowić dowód w sprawie.

Dzięki Niebieskiej Karcie służby i instytucje mają określone obowiązki względem osoby doznającej przemocy (dorosłego lub dziecka) oraz osoby stosującej przemoc (sprawcy).

 Co można zyskać zakładając Niebieską Kartę?

  • Pomoc w zapewnieniu bezpieczeństwa.
  • Dostęp do informacji dzięki spotkaniom ze specjalistami.
  • Pomoc w rozwiązaniu trudnej sytuacji w zależności od potrzeb np. pomoc materialną, zawodową, mieszkaniową lub psychologiczną.
  • Działania specjalistów mające na celu zmianę zachowania osoby stosującej przemoc np. uświadamianie konsekwencji przemocy, zobowiązywanie do leczenia odwykowego, w uzasadnionych przypadkach również zakaz zbliżania się lub nakaz

Kogo obejmuje procedura? 

Osobę doznającą przemocy (dorosły lub dziecko) oraz osobę stosującą przemoc.

Jeśli osoba doznająca przemocy jest dorosła, sama uczestniczy w procedurze.

Jeśli jest dzieckiem, reprezentuje ją inna osoba dorosła, która jest dla niej bezpieczna i najlepiej ją ochroni.

Procedurę prowadzi  zespół interdyscyplinarny złożony z różnych specjalistów dobranych w zależności od sytuacji np. pracownik socjalny, dzielnicowy, przedstawiciel szkoły, psycholog i inni. Zespół ten nazwany jest grupą roboczą, której członków obowiązuje zasada poufności. Muszą oni zachować dla siebie wszystkie dane oraz informacje i mogą ich używać wyłącznie do działań związanych z procedurami.

 Jak wygląda procedura niebieskiej Karty?

 4 FORMULARZE 6 KROKÓW

1 krok (formularz A i B) – rozpoczęcie procedury

Przedstawiciel jednej z instytucji lub służby, taki jak:

  • policjant
  • pracownik socjalny
  • pracownik oświaty
  • pracownik służby zdrowia
  • członek komisji rozwiązywania problemów alkoholowych

jest świadkiem przemocy albo otrzymuje informację  od innej osoby, że istnieje podejrzenie występowania przemocy. Informacja ta może pochodzić od osoby doświadczającej przemocy lub innej osoby np. będącego świadkiem przemocy sąsiada. Przedstawiciel służby lub instytucji wypełnia formularz A (zbiór informacji o osobie doznającej przemocy oraz o sytuacji).

Formularz A przekazywany jest dalej do zespołu interdyscyplinarnego (w ciągu 7 dni). Następnie zostaje zwołana grupa robocza (w ciągu 3 dni), która składa się z przedstawicieli instytucji  np. policji, opieki społecznej, szkoły (jeśli chodzi o dziecko), komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, służby zdrowia.

 

Formularz B (informacje prawne i praktyczne dla osoby doznającej przemocy) otrzymuje osoba doznająca przemocy od osoby wypełniającej formularz A lub na spotkaniu z grupą roboczą. W przypadku dziecka procedura jest realizowana w obecności rodzica lub opiekuna prawnego. Jeśli rodzic lub opiekun jest osobą stosującą przemoc, wtedy niezbędna jest obecność innej najbliższej osoby.

 

Krok 2 formularz C – opracowanie planu pomocy 

Grupa robocza po zapoznaniu się z dostarczonymi informacjami zaprasza na spotkanie osobę doznającą przemocy (w przeciągu od 7 do 30 dniu od złożenia wniosku). Dziecko będące osobą doznająca przemocy nie zostaje wezwane na spotkanie.

Spotkanie służy zebraniu dodatkowych informacji oraz zapoznaniu się z oczekiwaniami i potrzebami osoby doznającej przemocy. Efektem spotkania będzie diagnoza i wspólne opracowanie indywidualnego planu pomocy zapisanego w formularzu C.

 

Krok 3 formularz D – oddziaływanie na sprawcę przemocy

Grupa robocza wzywa na spotkanie osobę stosującą przemoc. Spotkanie to ma na celu wpłynięcie na sprawcę, aby zaprzestał zachowań przemocowych.  Na spotkaniu zostanie  wypełniony formularz D (diagnoza sytuacji sprawcy przemocy, działania wobec tej osoby oraz zobowiązania przez nią podjęte). W uzasadnionych przypadkach zespół może wystąpić do prokuratury o zachowanie środków zapobiegawczych np. dozór policji czy zakaz zbliżania.

Jeśli osoba stosująca przemoc nie zgłosi się na spotkanie, jej nieobecność nie przerywa działania zespołu interdyscyplinarnego.

 

Krok 4- realizacja planu pomocy 

Osoba doznająca przemocy z pomocą i wsparciem grupy roboczej realizuje ustalony indywidualny plan pomocy np. bierze udział w grupie wsparcia, korzysta z porad prawnika, powiadamia sąd. Grupa robocza podczas okresowych spotkań z osobą doznającą przemocy i sprawcą sprawdza i monitoruje sytuację oraz – jeśli jest potrzeba – zmienia i dostosowuje plan w zależności od potrzeb.

 

Krok 5 – akty przemocy 

Jeśli przemoc nadal się powtarza, osoba jej doznająca powinna wzywać policję i informować o tym grupę roboczą. Z interwencji policji powstają kolejne formularze A, które są dołączane do pozostałej dokumentacji. Osoba doznająca przemocy może również informować  na spotkaniach grupę roboczą o tym, że przemoc nadal ma miejsce, wtedy zostanie sporządzona notatka w formularzu C.

 

Krok 5 – zakończenie 

Procedura zostaje zakończona, jeśli przemoc ustała i przypuszczalnie już się nie powtórzy.

Jeśli akt przemocy znów będzie miał miejsce, należy powiadomić służby –  wtedy procedura Niebieskiej Karty zacznie się na nowo.

Więcej o mitach na temat przemocy czytaj tu

Więcej o rodzajach przemocy czytaj tu

Autor Tekstu:

Anna Bogdańska

Psycholog, psychoterapeuta

Psycholog, psychoterapeuta. Absolwentka Wydziału Profilaktyki, Resocjalizacji i Problemów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego i Psychologii na SWPS w Warszawie (spec. psychologia kliniczna i zdrowia). Szkoli się w Polskim Instytucie Ericksonowskim, Polskim Towarzystwie Psychoterapii Psychoanalitycznej i Instytucie Studiów Psychoanalitycznych im. Hanny Segal. Ukończyła …