Wiele osób decyduje się na psychoterapię, aby pozbyć się konkretnych dolegliwości, takich jak lęk czy depresja. Jednak psychoterapia psychodynamiczna oraz psychoanalityczna oferują coś znacznie więcej niż tylko ulgę w cierpieniu – ich celem jest trwała zmiana struktury osobowości. Warto wiedzieć, że w świecie nauki oba te terminy są często używane zamiennie, gdyż oba nurty skupiają się na badaniu nieświadomych procesów psychicznych.
Co oznacza „zmiana struktury osobowości”?
W tych podejściach celem leczenia jest rozwinięcie wewnętrznych zasobów i zdolności psychologicznych. Dzięki procesowi terapeutycznemu pacjent zyskuje szansę na:
- Budowanie głębszych relacji: Poprawę zdolności do intymności i empatii.
- Stabilną samoocenę: Wypracowanie poczucia własnej wartości opartego na rzeczywistości.
- Lepsze rozumienie siebie: Zwiększenie świadomości ukrytych wcześniej uczuć i motywów działania.
- Elastyczność emocjonalną: Umiejętność radzenia sobie z wyzwaniami życia z większą swobodą.
Metoda wymagająca zaangażowania
Trzeba mieć świadomość, że psychoterapia psychodynamiczna / psychoanalityczna jest procesem wymagającym i długofalowym. W przeciwieństwie do krótkich metod objawowych, terapia psychoanalityczna i psychodynamiczna wymaga:
- Inwestycji czasu: Często trwa od roku do kilku lat, przy regularnych spotkaniach (raz lub dwa razy w tygodniu, a w przypadku klasycznej psychoanalizy nawet częściej).
- Zasobów emocjonalnych i finansowych: Jest to proces intensywny, wymagający od pacjenta gotowości do konfrontacji z trudnymi, niekiedy bolesnymi aspektami swojego życia. Choć nie jest to metoda „tania”, badania wskazują na jej wysoką opłacalność w perspektywie długoterminowej dzięki trwałej poprawie funkcjonowania.
Mechanizmy zmiany: Jak to się dzieje?
Transformacja zachodzi dzięki konkretnym procesom wypracowanym podczas sesji:
1. Rozwój wglądu i świadomości afektu: Pacjent uczy się rozpoznawać pełne spektrum swoich emocji, w tym te „ukryte”.
2. Zmiana wzorców przywiązania: Terapia prowadzi do realnych zmian w organizacji przywiązania i poprawy zdolności do mentalizacji (rozumienia stanów umysłu).
3. Dojrzewanie mechanizmów obronnych: Zamiana sztywnych, nieadaptacyjnych sposobów unikania problemów na bardziej dojrzałe i konstruktywne.
Dlaczego ta zmiana jest trwała? (Efekt Śpiący)
Charakterystyczną cechą tych terapii jest tzw. „sleeping effect”. Oznacza on, że korzyści nie tylko utrzymują się po zakończeniu sesji, ale często nasilają się z upływem czasu. Pacjenci zostają wyposażeni w trwałe narzędzia do autorefleksji i samodzielnego radzenia sobie z kryzysami.
Podsumowując, terapia psychodynamiczna i psychoanalityczna to poważna inwestycja w fundamenty naszego życia. Choć wymaga czasu i wysiłku, jej efektem jest nie tylko ustąpienie objawów, ale przede wszystkim większa wolność wewnętrzna i zdolność do prowadzenia satysfakcjonującego życia.
Psychodynamiczna terapia TFP /terapia-skoncentrowana-na-przeniesieniu-tfp/
Bibliografia
1. Shedler, J. (2010). Skuteczność terapii psychodynamicznej. Materiały Krakowskiego Centrum Psychodynamicznego (oryg. w: American Psychologist, 65(2), 98–109).
2. Leichsenring, F., i wsp. (2023). The status of psychodynamic psychotherapy as an empirically supported treatment for common mental disorders – an umbrella review based on updated criteria. World Psychiatry, 22, 286–304.
3. Kalita, L., i wsp. (2021). Kompetencje potrzebne do prowadzenia terapii psychoanalitycznych i psychodynamicznych w Polsce. Psychoterapia, 2(197), 51–66.
4. Kalita, L., Chrzan-Dętkoś, M. (2017). Skuteczność psychoterapii psychoanalitycznych. Psychoterapia, 4(183), 5–16.
5. Leichsenring, F., Rabung, S. (2008). Effectiveness of Long-term Psychodynamic Psychotherapy. A Meta-analysis. JAMA, 300(13), 1551–1565.
6. Kansy, M., Zaborska, K. Skuteczność psychoterapii. Sekcja Naukowa Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
