TFP – co to jest? Definicja w pigułce
Terapia Skoncentrowana na Przeniesieniu (TFP – Transference-Focused Psychotherapy) to poparta badaniami klinicznymi, ustrukturyzowana metoda psychoterapii psychodynamicznej stworzona przez prof. Otto Kernberga. Jej celem jest leczenie głębszych zaburzeń osobowości (zwłaszcza borderline i narcystycznych) poprzez analizę relacji i emocji pojawiających się w relacji terapeutycznej „tu i teraz”.
Terapia Skoncentrowana na Przeniesieniu (TFP, od ang. Transference-Focused Psychotherapy) jest formą indywidualnej psychoterapii psychodynamicznej, zaprojektowaną specjalnie do pracy z osobami cierpiącymi na zaburzenia osobowości. Metoda ta, rozwinięta przez Ottona Kernberga i jego współpracowników, bazuje na założeniu, że klucz do rozwiązania wielu problemów psychicznych leży w zrozumieniu i przepracowaniu przeniesienia. Przeniesieniem nazywamy nieświadome procesy, które przenoszą uczucia, postawy i fantazje z przeszłości pacjenta na obecne relacje, w tym relację terapeutyczną. Odkrycia przeniesienia w relacji terapeutycznej dokonał austriacki twórca psychoanalizy Sigmund Freud.
Podstawy teoretyczne TFP (Transference-Focused Psychotherapy)
Terapia Skoncentrowana na Przeniesieniu ma swoje źródła w teoriach psychoanalitycznych: teorii relacji z obiektem, koncepcjach dotyczących funkcjonowania ego, mechanizmów obronnych i roli przeniesienia w życiu psychicznym. Terapia skoncentrowana na przeniesieniu uwzględnia również odkrycia współczesnej neurobiologii oraz badań nad przywiązaniem zapoczątkowanych przez psychoanalityka Johna Bowlbyego. Kernberg wskazuje, że przeniesienie jest nie tylko nieuniknionym zjawiskiem w psychoterapii, ale stanowi także podstawowe narzędzie terapeutyczne, pozwalające na głębsze zrozumienie wewnętrznego świata pacjenta.
Jak działa TFP i przebieg sesji terapeutycznych
W TFP, terapeuta i pacjent współpracują, aby ujawnić i zbadać powtarzające się wzorce myśli, uczuć i zachowań pacjenta, które mają swoje korzenie w przeszłości, ale wpływają na jego obecne życie. W trakcie sesji terapeuta pomaga pacjentowi rozpoznać i przepracować te wzorce w bezpiecznym i kontrolowanym środowisku terapeutycznym, korzystając z dynamiki przeniesienia. Poprzez interpretację i konfrontację, terapeuta dąży do uświadomienia pacjentowi, jak jego nieświadome myśli i uczucia wpływają na jego aktualne relacje i samopoczucie.
Cechy charakterystyczne TFP
- Skoncentrowanie na relacji „tu i teraz”: TFP wykorzystuje relację terapeutyczną jako bezpieczną przestrzeń do odkrywania i leczenia psychologicznych konfliktów. Dzięki temu pacjent może doświadczać i analizować swoje emocje w czasie rzeczywistym.
- Aktywna praca z przeniesieniem: W TFP przeniesienie nie jest jedynie obserwowane, ale stanowi główne narzędzie terapeutyczne. Terapeuta pomaga identyfikować mechanizmy obronne (np. rozszczepienie, projekcja).
- Ścisła umowa (kontrakt terapeutyczny): Przed rozpoczęciem terapii wspólnie ustalane są zasady bezpieczeństwa, zapobiegania autodestrukcji i warunki regularności spotkań (na ogół 2 razy w tygodniu).
Korzyści z TFP i skuteczność w zaburzeniach osobowości
Pacjenci, którzy poddają się terapii skoncentrowanej na przeniesieniu, często doświadczają znaczącej poprawy w zakresie stabilności emocjonalnej, spójności tożsamości, jakości relacji interpersonalnych i ogólnego funkcjonowania. Terapia ta jest szczególnie efektywna w przypadku osób z zaburzeniami osobowości (borderline BPD, osobowość narcystyczna), u których inne formy terapii okazały się niewystarczające.
Szukasz psychoterapii psychodynamicznej lub TFP na Ursynowie?
W naszym zespole na warszawskim Ursynowie (metro Kabaty) pracują certyfikowani specjaliści nurtu psychodynamicznego posiadający doświadczenie w diagnozie i terapii zaburzeń osobowości.
Podsumowanie
Terapia Skoncentrowana na Przeniesieniu jest głęboką, intensywną formą terapii psychodynamicznej, która może przynieść znaczące korzyści osobom borykającym się z głęboko zakorzenionymi problemami psychicznymi. Poprzez skoncentrowanie się na przeniesieniu i relacji terapeutycznej, TFP oferuje unikalną ścieżkę do zrozumienia siebie i swoich relacji, prowadząc do trwałej zmiany i lepszego zdrowia psychicznego.
Dla osób zainteresowanych rozpoczęciem TFP, ważne jest, aby znaleźć terapeutę specjalizującego się w tej formie terapii, który może zaoferować odpowiednie wsparcie i kierownictwo na tej skomplikowanej, ale obiecującej drodze do lepszego zdrowia psychicznego.
Bibliografia
D.Diamond, F., E. Yeomans, B. L. Stern, O., F. Kernberg. Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu w leczeniu patologicznego narcyzmu. Dolnośląskie Centrum Psychodynamiczne. Wrocław 2023
F., E. Yeomans, J., F. Clarkin i O., F. Kernberg. Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu w leczeniu zaburzeń osobowości borderline. Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej. Kraków 2015.
E., Caligor, O., Kernberg, J., Clarkin. Podręcznik psychoterapii psychodynamicznej w patologii osobowości z wyższego poziomu. Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej. Kraków 2017
Psychoterapeuci pracujący w metodzie TFP.
Kamil Kwieciński
Psycholog, psychotraumatolog, psychoterapeuta psychodynamiczny w trakcie certyfikacjiPRACUJE Z: dorosłymi, indywidualnie; w j. polskim, angielskim, francuskim, NURT TERAPEUTYCZNY: psychodynamiczny
Paulina Dargiewicz
psychoterapeuta, psychterapeuta psychodynamiczny w trakcie certyfikacjiPRACUJE Z: osobami dorosłymi, indywidualnie; sesje odbywają się w języku polskim, NURT PSYCHOTERAPEUTYCZNY: psychodynamiczny, psychoanalityczny
Agata Zbrzeźniak
Psycholog, psychoterapeuta, psychterapeuta psychodynamiczny w trakcie certyfikacjiPRACUJE Z: osobami dorosłymi, indywidualnie; sesje odbywają się w języku polskim, NURT PSYCHOTERAPEUTYCZNY: psychodynamiczny
